Fibromialgia to choroba, która jeszcze do niedawna budziła w środowisku medycznym spore kontrowersje. Choć dotykała ona ogromnej liczby pacjentów, nie dawała jednak odchyleń od norm w różnego rodzaju badaniach, będąc uznawana za problem psychiczny lub hipochondrię. Współcześnie wiemy, że odpowiednio dopasowana terapia pozwala znacząco zmniejszyć lub wręcz wyeliminować objawy, przywracając komfort życia osobom cierpiącym na fibromialgię.
Fibromialgia – co to takiego?
Choć fibromialgia jest zaliczana do chorób reumatycznych tkanek miękkich, bywa definiowana również jako schorzenie układu nerwowego. Możemy spotkać się z określeniem centralnej sensytyzacji, wskazującym na wadliwe przetwarzanie bodźców i nadmierne wzmacnianie sygnałów bólowych przez mózg i rdzeń kręgowy.
Według aktualnych szacunków, fibromialgia dotyka od 2 do 4% populacji, czyli w samej Polsce – nawet 2 milionów osób. Od 6 do 10 razy częściej jest ona diagnozowana wśród kobiet, w szczególności pomiędzy 30 a 55 rokiem życia. Choroba ta w ostatnim czasie stała się głośna dzięki takim gwiazdom, jak Morgan Freeman czy Lady Gaga, które otwarcie opowiadają o zmaganiach z fibromialgią.
Jakie są objawy fibromialgii?
Fibromialgia bywa nazywana chorobą o wielu twarzach. Istnieje bowiem cały szereg symptomów, zgłaszanych przez osoby nią dotknięte. Głównym objawem jest przewlekły (trwający powyżej 3 miesięcy) ból o różnym nasileniu, rozsiany po całym ciele oraz występujący głównie rano lub po dłuższym odpoczynku. Dodatkowo możemy wyróżnić takie dolegliwości, jak:
- bezsenność – często związana z silnym bólem,
- przewlekłe zmęczenie niemijające po wypoczynku,
- pogorszone samopoczucie i niepokój,
- nadwrażliwość na bodźce (światło, dźwięki, zmianę pogody),
- problemy z koncentracją i pamięcią – tzw. mgła mózgowa,
- bóle kości, stawów, dolnej części brzucha lub głowy,
- objawy somatyczne bez przyczyny medycznej – nadreaktywny pęcherz, zespół jelita drażliwego czy zaburzona termoregulacja części dystalnych (dłoni i stóp),
- uczucie palenia i kłucia mięśni, a niekiedy wręcz wrażenie wbijania ostrych przedmiotów w ciało.
Początkowo dolegliwości są zlokalizowane głównie w rejonie kręgosłupa, jego obszarze lędźwiowym lub szyjnym. Z czasem przeradzają się one w postać uogólnioną.
Czym spowodowana jest fibromialgia?
Dotychczas nie wykryto, jakie czynniki są odpowiedzialne za wystąpienie fibromialgii. Według niektórych specjalistów, może być to zbyt mała ilość serotoniny (tzw. hormonu szczęścia) i problemy z jej przetwarzaniem. Zgodnie z inną hipotezą, fibromialgia może być związana z powstawaniem somatotropiny, czyli hormonu wzrostu.
Nie bez znaczenia są tu również kwestie uwarunkowań genetycznych oraz traum lub chorób autoimmunologicznych, które rozwinęły się już wcześniej. Coraz częściej wymienia się również przewlekły stres i przemęczenie jako jedne z przyczyn fibromialgii.
Jak zdiagnozować fibromialgię?
Fibromialgia jest chorobą stosunkowo trudną do zdiagnozowania. Nie daje bowiem odchyleń w badaniach krwi ani obrazowych – RTG czy rezonansie. Wszystko to powoduje, że pacjenci niejednokrotnie przez lata odwiedzają różnego rodzaju specjalistów, zanim usłyszą właściwą diagnozę.
Podstawą w diagnostyce fibromialgii jest wykluczenie innych schorzeń, które mogą dawać podobne objawy. Zazwyczaj wymaga to wykonania m.in. badań krwi, takich jak morfologia z rozmazem, OB czy poziom hormonów tarczycy. W trakcie wywiadu lekarz może pytać o czas trwania dolegliwości, ich nasilenie i umiejscowienie, a także inne specyficzne symptomy, np. przewlekłe zmęczenie. Specyficznym testem jest również kontrola, czy ból pojawia się w minimum 6 spośród 9 badanych obszarów ciała – tzw. punktów spustowych. Połączenie wszystkich tych metod pozwala potwierdzić lub wykluczyć opisywane schorzenie.
Leczenie fibromialgii – po jakie metody sięgnąć?
Choć fibromialgia dotyka wielu osób, nadal nie wynaleziono jednego leku, który pozwoliłby na jej skuteczną terapię. Podstawą leczenia jest likwidowanie objawów, znacząco obniżających komfort życia pacjentów. Czasami – prócz środków przeciwbólowych – konieczne może okazać się także włączenie leków rozluźniających mięśnie, przeciwpadaczkowych lub antydepresyjnych.
Terapia fibromialgii wymaga współpracy specjalistów z kilku dziedzin – reumatologa, psychologa lub psychiatry oraz fizjoterapeuty. Prócz prawidłowo dopasowanych do stopnia zaawansowania choroby i intensywności dolegliwości lekarstw, dużą ulgę przynosi profesjonalna fizjoterapia. Po wstępnym wywiadzie i badaniu pacjenta, można wdrożyć takie metody, jak:
- terapia manualna zmniejszająca ból i napięcie powięziowe,
- masaże rozluźniające i relaksacyjne,
- balneoterapia, czyli lecznicze kąpiele siarczkowe lub borowinowe, redukujące ból i sztywność mięśni,
- hydroterapia – hydromasaże, ćwiczenia w odciążeniu wodnym czy kąpiele perełkowe,
- ćwiczenia siłowe, pozwalające zmniejszyć napięcie mięśni.
Bardzo ważna jest regularna aktywność fizyczna, np. spokojne spacery, jazda na rowerze lub pływanie, które pomogą zmniejszyć objawy bez nadmiernego wysiłku. Polecane są techniki relaksacyjne, takie jak medytacja lub joga, które można praktykować w domowym zaciszu lub na zajęciach zorganizowanych. Do terapii warto włączyć również zdrową dietę, np. śródziemnomorską bądź wegańską. Obfitują one w owoce i warzywa, rośliny strączkowe oraz produkty pełnoziarniste, wykazujące działanie przeciwzapalne.
Zmagasz się z przewlekłym bólem, napięciem mięśni lub ograniczeniem sprawności? Odpowiednio dobrana fizjoterapia może stanowić element kompleksowego postępowania w fibromialgii i pomóc w łagodzeniu części dolegliwości. Umów konsultację w Punkcie Rehabilitacji przy ul. Legnickiej 25 we Wrocławiu.
Zadzwoń: +48 661 114 517 lub umów wizytę.
Fibromialgia – najczęściej pojawiające się pytania
Jakie objawy mogą świadczyć o fibromialgii?
Do najczęstszych symptomów należy przewlekły ból zlokalizowany w różnych obszarach ciała, stałe poczucie zmęczenia oraz problemy ze snem i koncentracją.
Jakie są przyczyny fibromialgii?
Wśród powodów fibromialgii należy wymienić przewlekły stres i przemęczenie, czynniki genetyczne i hormonalne, przebyte infekcje i urazy oraz nieprawidłową pracę układu nerwowego.
Do kogo zgłosić się przy podejrzeniu fibromialgii?
Pierwsze kroki należy skierować do lekarza rodzinnego, który może pokierować następnie do reumatologa lub psychiatry. Warto również umówić się na wizytę u fizjoterapeuty, który od pierwszego spotkania wdroży metody zmniejszające przykre dolegliwości.
Czy da się wyleczyć fibromialgię?
Fibromialgia jest chorobą nieuleczalną, jednak odpowiednio wczesne rozpoczęcie kompleksowego leczenia pomoże znacząco ograniczyć lub wręcz wyeliminować symptomy oraz skutecznie poprawić jakość życia.
