Dopadł Cię nagły i silny ból dolnej części pleców, promieniujący do pośladka lub nogi? To może być rwa kulszowa! Ta nieprzyjemna dolegliwość znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie, będąc częstą przyczyną wizyt u fizjoterapeuty. Przeczytaj, co może spowodować pojawienie się rwy kulszowej, czym się objawia oraz jakie metody mogą przynieść ulgę w bólu.
Rwa kulszowa – schorzenie powszechne w każdym wieku
Rwa kulszowa – potocznie nazywana korzonkami, postrzałem czy lumbago – to częsta dolegliwość głównie u osób dorosłych, niemniej mogąca wystąpić także u dzieci. Jest to zestaw objawów wywołanych podrażnieniem bądź uciskiem nerwu kulszowego, czyli największego nerwu w ludzkim ciele. Jest on położony w dolnej części kręgosłupa, biegnąc dalej przez pośladek, tylną część uda i łydki, aż po stopę.
W sytuacji, gdy dojdzie do ucisku na nerw kulszowy, pojawi się specyficzny ból w okolicy pleców, promieniujący do nogi. Pacjenci dotknięci tym schorzeniem zgłaszają dodatkowo takie objawy, jak drętwienie, mrowienie czy wrażenie pieczenia wzdłuż przebiegu nerwu.
U kogo statystycznie najczęściej dochodzi do rwy kulszowej?
- U osób w wieku 30-50 lat, a w szczególności po 40 roku życia – ma to zazwyczaj związek z dyskopatią, czyli uszkodzeniem krążka międzykręgowego.
- U osób w wieku 50-60 lat, gdzie rwa jest spowodowana zmianami zwyrodnieniowymi oraz zwężeniem kanału kręgowego.
- U kobiet w ciąży – z związku ze zmianą środka ciężkości oraz naciskiem na nerw przez coraz większą macicę i płód.
- U pracowników fizycznych, którzy często dźwigają ciężary i nie zwracają uwagi na prawidłową pozycję ciała podczas wytężonego wysiłku.
- U pracowników biurowych, nie dbających o ergonomię pracy – poprawną postawę w trakcie realizacji zadań oraz dostosowanie stanowiska.
- U osób prowadzących siedzący tryb życia, u których występuje osłabienie mięśni brzucha i pleców.
Dlaczego rwa kulszowa tak boli?
Główną przyczyną rwy kulszowej są zmiany degeneracyjne w krążkach międzykręgowych, czyli potocznie nazywanych dyskach. Gdy dochodzi do ich przesunięcia bądź uszkodzenia, występuje ucisk na struktury nerwowe – co skutkuje intensywnymi doznaniami bólowymi. Objawy te zazwyczaj rozwijają się stopniowo i nasilają w trakcie ruchu.
Do czasu wizyty u fizjoterapeuty, wskazane jest ograniczenie aktywności fizycznej oraz stosowanie pozycji odciążającej. Pomocne mogą okazać się również zimne okłady oraz leki przeciwbólowe. W skrajnych przypadkach – gdy pojawił się całkowity brak czucia w nodze, nagły paraliż lub brak kontroli nad zwieraczami, niezbędna jest jak najszybsza wizyta na szpitalnym oddziale ratunkowym.
Rwa kulszowa – sygnały alarmowe
Odczuwasz silny ból w dolnej części pleców? To najczęstszy z objawów rwy kulszowej, ale nie jedyny. Zgłaszający się do fizjoterapeuty pacjenci wymieniają również takie symptomy, jak:
- ból występujący nie tylko w okolicy lędźwi, ale również promieniujący do pośladka, tylnej części uda i łydki,
- uczucie mrowienia i drętwienia nogi i stopy, niekiedy określane jako przechodzenie prądu,
- zmniejszenie siły mięśniowej,
- trudność w chodzeniu na palcach lub pięcie,
- problemy z pochylaniem się i prostowaniem pleców.
Skąd takie, a nie inne objawy rwy? Nerw kulszowy jest odpowiedzialny za przewodnictwo impulsów ruchowych i czuciowych do kończyny dolnej. W momencie, gdy dochodzi do jego podrażnienia lub ucisku, zauważalne są pewne typowe symptomy, ułatwiające określenie problemu zdrowotnego i wdrożenie niezbędnej terapii.
Jak wygląda diagnostyka?
Zdiagnozowanie rwy kulszowej jest stosunkowo proste. Jej objawy są bowiem dość specyficzne, stąd prawidłowa ocena stanu pacjenta nie powinna stanowić problemu dla lekarza czy fizjoterapeuty. Specjalista może zapytać o nasilenie dolegliwości podczas długiego siedzenia, kaszlu lub kichania – one także wskazują na ucisk nerwu kulszowego. W trakcie wizyty w gabinecie rehabilitacji można spodziewać się dodatkowo nieskomplikowanych testów funkcjonalnych, potwierdzających diagnozę rwy kulszowej.
Jak długo trwa rwa kulszowa?
Czas trwania rwy kulszowej potrafi być bardzo zróżnicowany. U jednych osób trwa on kilka dni, podczas gdy u innych potrafi wydłużyć się nawet do kilku tygodni. Jeśli dokuczliwy ból utrzymuje się dłużej, bądź wystąpiło drętwienie nogi, wskazana będzie wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, który prawdopodobnie skieruje nas do neurologa.
W tym miejscu warto wymienić kilka czynników, wpływających na długość trwania rwy kulszowej. Są to m.in. stopień ucisku nerwu, kondycja mięśni w okolicy kręgosłupa oraz sposób leczenia i ogólna aktywność fizyczna. Osoby wysportowane, o prawidłowej ilości tkanki mięśniowej zazwyczaj szybciej dochodzą do zdrowia, aniżeli pacjenci o słabej sile mięśni, mało ruszający się.
Aktywność fizyczna przy rwie kulszowej – leżeć czy chodzić?
Dawniej osobom, którym doskwierała rwa kulszowa, zalecano wypoczynek na leżąco. Obecnie wiadomo, że długotrwały i całkowity bezruch nie wpływa korzystnie na stan chorego, a wręcz może spowalniać powrót do pełnej sprawności fizycznej.
Aktualnie pacjentom cierpiącym na rwę kulszową zaleca się umiarkowaną aktywność fizyczną na przemian z odpoczynkiem. Wskazane są krótkie i spokojne spacery, unikanie długotrwałego siedzenia oraz delikatne ruchy mające na celu odciążenie kręgosłupa, jakie zarekomenduje na wizycie fizjoterapeuta.
Fizjoterapia przy rwie kulszowej
Osoby, które choć raz doświadczyły rwy kulszowej, doskonale zdają sobie sprawę, jak istotne jest szybkie wdrożenie leczenia i uwolnienie się od dokuczliwych objawów. Współcześnie podstawą kuracji tego schorzenia jest fizjoterapia. Prowadzona przez specjalistę, pozwoli na zmniejszenie bólu, zlikwidowanie przyczyny ucisku na nerw oraz poprawę ruchomości okolic kręgosłupa. Dodatkowo pomoże także ograniczyć ryzyko pojawienia się rwy kulszowej w przyszłości.
Fizjoterapeuta przyjmując pacjenta z rwą kulszową może zaproponować następujące metody działania:
- terapię manualną rozluźniającą tkanki, zmniejszającą ból i ucisk na nerw,
- ćwiczenia stabilizujące odcinek lędźwiowy, wzmacniające mięśnie wokół kręgosłup,
- techniki rozluźniające mięśnie – odpowiednie pozycje oraz delikatny masaż kręgosłupa,
- naukę prawidłowych wzorców ruchowych, odciążających lędźwie i przenoszących pracę na biodra oraz nogi.
Samodzielne ćwiczenia przy rwie kulszowej
Podczas wizyty w gabinecie rehabilitacji, warto poprosić specjalistę o pokazanie ćwiczeń do późniejszego wykonywania w domu. Przyniosą one ulgę w bólu oraz pomogą w rozciąganiu mięśni, uzupełniając wdrożoną przez fizjoterapeutę terapię.
Jakie ćwiczenia na rwę kulszową są szczególnie polecane? Będzie to delikatne przyciąganie kolan lub uda do klatki piersiowej oraz spokojne ruchy miednicą. Wszystkie te czynności są wykonywane na leżąco, stąd nie będą problematyczne nawet dla mniej sprawnych osób.
FAQ, czyli pytania o rwę kulszową
Jakie objawy mogą świadczyć o rwie kulszowej?
Do najczęstszych symptomów należy silny ból lędźwi promieniujący do kończyny dolnej oraz uczucie mrowienia. Zazwyczaj dotyka on jednej strony ciała, nasilając się podczas ruchu, kaszlu i kichania.
Jak poradzić sobie podczas ataku rwy kulszowej?
W początkowej fazie należy odpoczywać w bezpiecznej pozycji oraz wykonywać zimne okłady, w razie potrzeby sięgając po leki przeciwbólowe. Wskazane jest jak najszybsze wdrożenie fizjoterapii, które przyspieszy regenerację i pomoże zmniejszyć nasilenie dolegliwości.
Czego unikać przy rwie kulszowej?
W trakcie ataku rwy kulszowej należy unikać długotrwałego bezruchu (leżenia i siedzenia), a także dźwigania ciężarów i nagłych skrętów tułowia. Jeśli objawy są wyjątkowo dokuczliwe lub niepokojące, nie należy zwlekać z wizytą u lekarza pierwszego kontaktu bądź na szpitalnym oddziale ratunkowym.
Jak zapobiegać rwie kulszowej?
Aby zminimalizować ryzyko ponownego wystąpienia rwy kulszowej, warto dbać o regularną aktywność fizyczną i prawidłową technikę podnoszenia ciężarów, jak również utrzymywać właściwą masę ciała. W przypadku pracy siedzącej należy często robić przerwy, podczas których dobrze będzie wstać i wykonywać rozciągające ćwiczenia.
Dokucza Ci ból pleców promieniujący do nogi? Umów konsultację w Punkcie Rehabilitacji przy ul. Legnickiej 25 we Wrocławiu. Zadzwoń pod +48 661 114 517 lub zarezerwuj wizytę online.
